Krzywdzenie dzieci

 

Czynniki ryzyka krzywdzenia dziecka

Czynniki ryzyka krzywdzenia dziecka to wybrane informacje nt. warunków/ sytuacji/sposobu funkcjonowania rodziny sprzyjające krzywdzeniu dzieci w danej rodzinie. Analizuje się i ocenia czynniki leżące po stronie samego dziecka, rodziców i rodziny jako całości.

Czynniki ryzyka związane z osobą dziecka:

  • niepełnosprawność fizyczna lub\i psychiczna,
  • przewlekła choroba,
  • specyficzne zachowania dziecka (nadpobudliwość, moczenie nocne, trudności ze spaniem, trudności z jedzeniem itp.),
  • deficyty rozwojowe (problemy z nauką),
  • dziecko z poprzedniego związku (nieakceptowane przez drugiego partnera),
  • wcześniactwo, pochodzenie z ciąży mnogiej, dzieci bliźniacze,
  • dziecko odseparowane od matki tuż po urodzeniu,
  • dziecko niespełniające oczekiwań rodziców (np. co do płci),
  • dziecko urodzone po śmierci poprzedniego dziecka,

Czynniki ryzyka związane z osobą rodzica:

  • wczesne lub późne rodzicielstwo,
  • znaczna różnica wieku między matką a ojcem (powyżej 8 lat),
  • niechciana ciąża, krótkie odstępy pomiędzy kolejnymi porodami,
  • poród bez zawarcia związku małżeńskiego z ojcem dziecka,
  • depresja poporodowa,
  • aktualnie niesatysfakcjonujący związek z partnerem,
  • doświadczanie krzywdzenia w obecnym związku,
  • krzywdzenie w historii poprzednich związków,
  • doświadczanie krzywdzenia w dzieciństwie,
  • upośledzenie umysłowe, choroba psychiczna, zaburzenia osobowości,
  • niepełnosprawność fizyczna,
  • przewlekła choroba,
  • uzależnienie od alkoholu, narkotyków, lekarstw itp.,
  • prostytuowanie się.

Czynniki ryzyka wynikające ze struktury i funkcjonowania rodziny:

  • struktura rodziny: rodzina rozbita, wielodzietna, zastępcza, adopcyjna,
  • samotne rodzicielstwo,
  • rodzina niepełna czasowo (np. z powodu wyjazdów rodziców za granicę),
  • posiadanie dzieci z różnych związków,
  • związek nieformalny,
  • małżeństwo mieszane etnicznie,
  • przewlekła choroba lub inwalidztwo w rodzinie,
  • zakłócenia w zakresie ról pełnionych przez poszczególnych członków rodziny (np. pełnienie przez dzieci ról dorosłych),
  • niekorzystna sytuacja ekonomiczno-bytowa (np. trudne warunki mieszkaniowe – sanitarne, techniczne, zbyt duża liczba członków rodziny w jednym mieszkaniu/domu, bezrobocie itp.),
  • rodzina wyizolowana społecznie,
  • długotrwałe konflikty w pożyciu małżeńskim,
  • uprzednia karalność, pozostawanie w zainteresowaniu sądu/Policji,
  • pobyty w placówkach interwencyjnych.

Zespół dziecka potrząsanego

Gwałtowne potrząsanie niemowlęciem bądź małym dzieckiem może doprowadzić do poważnych urazów w obrębie mózgu. Dzieje się tak ponieważ mięśnie szyjne niemowląt nie są dobrze rozwinięte, co w wyniku potrząsania lub uderzenia powoduje niekontrolowane przemieszczanie się mózgu dziecka w obrębie delikatnej struktury czaszki. To z kolei może skutkować pęknięciami naczyń krwionośnych, uszkodzeniem tkanek mózgu oraz urazami czaszki. Czynniki, które w sposób szczególny predysponują dziecko do powyżej opisanych urazów to: nieproporcjonalnie duża główka, w porównaniu do reszty ciała, słabe mięśnie szyjne, nie zarośnięte ciemiączko, rozległa przestrzeń podpajęczynówkowa oraz duża zawartość wody w strukturach mózgu. Bezpośrednim następstwem potrząsania dziecka jest fakt, że staje się ono ospałe i spokojniejsze, często nie wykazując początkowo żadnych poważnych objawów, co może uświadczyć rodzica w przekonaniu, że potrząsanie jest skuteczną metodą na uspokojenie niemowlęcia. Pierwszymi objawami syndromu dziecka potrząsanego mogą być:

  • ospałość,
  • drażliwość,
  • wymioty,
  • słaby odruch ssania,
  • niezdolność podnoszenia główki,
  • brak uśmiechu i gaworzenia,
  • niezdolność skupienia wzroku na poruszającym się punkcie, itp.

Chwytanie za tułów i ramiona oraz potrząsanie niemowlęciem bądź małym dzieckiem może w konsekwencji doprowadzić do szeregu nieodwracalnych uszkodzeń i urazów, które będą skutkować przez całe życie, są to m.in.:

  • częściowa lub całkowita ślepota
  • utrata słuchu
  • opóźnienie w rozwoju,
  • upośledzenia umysłowe,
  • „gapowatość”,
  • trudności w mowie i uczeniu się,
  • nawet stan wegetacji.

Potrząsanie małym dzieckiem lub niemowlęciem może mieć poważne skutki dla jego zdrowia, a nawet życia!

Szacuje się, że 20% niemowląt dotkniętych syndromem dziecka potrząsanego, umiera w przeciągu kilku dni po urazie. Natomiast większość pozostających przy życiu dzieci jest dotknięta upośledzeniami o różnym stopniu nasilenia. [1]

[1] Roszkowska, M., (2009),  Zespół dziecka potrząsanego, „Dziecko krzywdzone. Teoria. Badania. Praktyka” Nr 19 (2007) Wczesna profilaktyka krzywdzenia dzieci. 

Skip to content